31 May, 2018

खामोशी : The Loudest Noise


मेरी खामोशी में सन्नाटा भी है,
शोर भी है।
तुने देखा ही नही,
आखों में कुछ और भी है।

गप्प राहुन समुद्राची गाज ऐकतेय ती... तिचं अस्फुट हसु पाहतोय तो... लाटांचं पाणी उडवुन तिचा समुद्र स्वत:कडे खेचु पाहतोय... ती पायाखालची वाळु सरकत असताना तिथेच उभी आहे एका निर्धाराने... जणू आव्हान देतेय नियतीला, ‘कर तुला हवं ते, तु तुझ्याच मर्जीने मला जगायला लावणार हे मलाही माहितीय पण कसं जगायचं, आणि कसं मरायचं हे मात्र मी ठरवणार.’

तिचं सर्वस्व, तिचा सखा, तिचा समुद्र आहे तिच्यासोबत... ती गप्प असली तरी मनातला कल्लोळ ओळखतो बरोबर... सहस्त्र लाटांची गाज ऐकवत राहतो तिला... मग तिच्या विचारांचा कल्लोळ देखील विरुन जातो... तिचा सखा तिला आयुष्याचं शहाणपण शिकवतो...



ती असते काहीशी अंर्तमुख
तिचा बाळपणीचा मित्र मात्र मस्तमौला, फकीर.

ती असते निरागस, अल्लड वगैरे
तो मात्र असतो व्यवहारी, बिलंदर वगैरे.

उध्वस्त होतं जातं तिचं बालपण
तो मात्र खेळण्याच्याच नादात.

दुखावलं जातंय तिचं मन
ज्याची त्याला जाणीवच नाही.

आर्तता आहे तिच्या नजरेत
जी त्याला उमजत नाही.

तिच्या डोळ्यांतल्या स्वप्नांच्या ठिकर्‍या उडाल्यात.
त्याची पहाटेची स्वप्नं मात्र खरी होतात.

स्वत:च्याच कोशात गुरफटुन जातेय ती
त्याला मात्र आकाशाचे वेध लागलेत.


वरवर मात्र हे सारं सहजपणे घेत, तुटल्या-फुटल्या मनाला सांभाळत ती येते तिच्या सख्याजवळ... लाटा झेपावत राहतात तिच्या पायांशी.. ती बसुन राहते त्याला लगटुन... गाज ऐकता ऐकता तिच्या मिटल्या डोळ्यांतुन पाणी वाहु लागतं.... क्षणार्धात लाटा तिला आपल्याजवळ खेचुन घेतात. माणसांच्या जगात माझं कोणी नसलं तरी माझा सखा माझ्याजवळ आहे हे ती जाणून असते... तिचा सखा तिचं सारं काही ऐकुन घेतो. तिच्या दुखल्या-खुपल्या मनाला गाजेचं मलम लावतो... खार्‍या वार्‍याची फुंकर घालतो. तिचा सखा तिला व्यवहारी कोरड्या माणसांच्या जगात अलिप्त राहायला शिकवतो.
.
.
.
.
.

आता मात्र तिला माणसांचं जग नकोच आहे. तिला ओढ लागलीय तिच्या सख्याची... तिची आजवरची सारी गुपितं त्याच्याच पोटात तर आहेत. तिचे आसु त्यानेच तर आपल्या लाटांकरवी पुसलेत. पण ती मात्र आता बेभान झालीय, उन्मुक्त... आसुसलीय... बेफाट, बेताल वागतेय.... तिचा सखा, तिचा समुद्र तिला सर्वार्थाने तिच्याजवळ हवाय... तो मात्र ओहोटीला जाऊन आयुष्यात अलिप्त राहायला शिकवतोय... भरतीला येऊन तिला काठाजवळ सोडतोय, तिच्या माणसांच्या जगात....







एका रात्री... 
ती अशीच बेभान होते... बसते तिच्या सख्याला लगटुन.. अंधाराची गोधडी पांघरुन तिच्या सख्यामध्ये अलगद एकरुप होऊन जाते.

तोही तसाच उधाणलेल्या लाटांनी घट्ट कवळुन घेतो तिला स्वत:जवळ...


दुसर्‍या पहाटे...
तिचं तृप्त, थकलं-भागलं शरीर सापडतं किनार्‍यावर.
लोक म्हणतात, काल रात्री समुद्राच्या लाटा खवळलेल्या... एक वेडी मुलगी त्यात बुडुन मेली...


व्यवहारी जगाने इतकीच दखल घेतलेली... बस्स! इतकंच...

खरं नादीष्ट कोण ते तिच्या सख्यालाच माहिती !

06 September, 2016

जवळीक

‘ह्या अनंताला पण आख्खी कॉलनी सोडुन हेकट्या, खडु आजीचींच जागा सापडली. बाप्पा आजतरी अनंता असु देत रे....’ पुटपुटत, झपाझपा चालत झाडाजवळ आला. दबकत चाहुल घेत पुढे झाला, फांदीआडचं फुल त्याचीच वाट पहात होतं. खुदकन हसु उमललं.


‘आयडु, सगळ्यांना घेतलं बरं का, डब्बा, पाणी आणि अनंता देखील. पण अम्मा रागावली आणि दिसलीच नाही तर? हेडबाईपण जाम सतावतात तिला’

‘आज या पोराच्या हातात फुल नसेल तर त्याला वर्गात बसु देत मगच जाईन मजल्यावर बसायला.’ जाळीआड अधीर नजरेने अम्मा वाट पहात होती.


धडाधडा लांब उड्या मारत चिन्या गेटमधुन आत आला आणि दाराशीच हेडबाईंना धडकला. त्याच्या हाताकडे पाहुन हेडबाईंनी जाळीकडे नजर टाकली आणि हसु दाबीत त्या बाजुला झाल्या.


“माझी आयडु.... अम्मा काय भाषा बोलते कळत नाही पण ती तुझ्यासारखंच गोड हसते आणि मग फुल डोक्यात घालत अगदी तुझ्याचसारखं अनंता बोलते बघ. अनंत नाही... मग ना, कडाकडा बोटं मोडते ते पण तुझ्याचसारखं. मला आपलं सगळं घरच इथे असल्यासारखं वाटतं बघ एकदम त्या राखेच्या खमंग वासासकट.”

पुर्व प्रकाशित: नुक्कड 

असहाय

“प्रयत्न सुरु आहेत पण आता त्यांच्या इच्छाशक्तीवर अवलंबुन आहे सर्व...”


कोणत्याही रुग्णालयात आय.सी.यु. बाहेर ऐकु येणारं परिचित वाक्य त्यानेही ऐकलं... आणि इतका वेळ शांत खाली मान घालुन बसलेला तो ताडकन उठला, धारदार, जळजळीत नजरेने त्याने विचारलं, ‘ खरंच,त्यांची इच्छा पुर्ण करणार तुम्ही? नेहमी म्हणायचा, सगळं मिळालं मला. आता मृत्यु असा लखलखीत आला पाहिजे, क्षणार्धाचा खेळ असायला हवा. तुला सांगतो कट्या, गरज पडली तर दयामरण दे म्हणाव त्या डॉक्टरला....’


क्षणभर थांबला, खिन्न हसला,


“लिहुन ठेवलं नाही म्हणुन का जगवायचं त्याला? आता कोण करेल नंतर त्याचं? तो कोर्टात बसलेला वकील??? की माणुसकीच्या नावाने गळे काढणारी जमात?”


पुर्व-प्रकाशित : नुक्कड

कॅलिडोस्कोप

“उठ आता... मग आवरायला उशीर होईल आणि मग मला घाई करत राहशील... ....”

कानावर शब्द पडत असतात ... घरंगळत असतात.

ब्रशवर टुथपेस्ट लावली जाते, ब्रश तोंडात आणि हॉलमधल्या खुर्चीवर बसुन अर्धमिटल्या डोळ्यांना काळसेकरांचं "पायपीट" दिसतं.... अॅटलास दिसतो...
मनात गाणं वाजत राहतं... “बर्फ़िली सर्दियों मे किसी भी पहाड पर वादी मे गुंजती हुयी, खामोशियां सूने...”

तोंडावर पाण्याचे हबके मारुन उरली-सुरली झोप उडवताना अंग शहारतं आणि गोमुखची हाडं गोठवणारी थंडी आठवते.

घड्याळ मात्र वास्तवाचं भान आणून देतं आणि रोजची लोकल पकडण्याचं युद्ध सुरु होतं.

नेहमीच्या जागी उभं राहायला मिळतं. गर्दीचे धक्के खात असताना बाहेरच्या आकाशाचा निळा तुकडा दिसतो. आणि घारी दिसतात. मन म्हणतं अरेच्च्या ... मुलुंड गेलं सुध्दा. आता विक्रोळी येईलच.. बघु खंड्या दिसतोय का... बरेच दिवसात दिसला नाही.. पण तितक्यात पोपट उडुन जाताना दिसतात आणि अचानक कोकणातली सकाळ आठवते. उतरायचं ठिकाण येईपर्यंत मन कोकणात फिरुन येतं.... जंगलाचा ओला वास, ओले कपडे, काळ्याभोर दगडी मुर्तीसमोर असलेला धुपाचा वास. कौलारु देऊळ, भाताची शेतं, मध्येच उडणारे चतुर...आणि पागोळ्या.
मधुनच निळ्या तुकड्यामध्ये दिसणार्‍या पावसाच्या ढगाला म्हणतं, असाच भेटत राहा अधुन मधुन...


“एक्सक्युज मी, आर यु गेटींग डाऊन नाऊ?”

वास्तवाचं भान येतं. दिवस कामाच्या रगाड्यात संपुन जातो... बाहेर संध्याकाळ झाली हेदेखील कंम्प्युटर सांगतो... नाही म्हणायला शिंजीरच्या जोडीने ठरलेल्या वेळी येऊन आवाजाची चाहुल दिलेली असते... पण तरीही स्क्रीनसमोरुन नजर हलतच नाही... पुन्हा तो ट्रेनचा प्रवास... आणि मग आपल्या स्टेशनवर उतरतानाची गर्दी पाहुन मन मात्र कलकत्त्याच्या हावडा स्टेशनवर उतरतं.

बुद्धी मात्र मनाला खेचुन खेचुन घरी आणते आणि दमलाभागला दिवस संपुन जातो... मिटल्या डोळ्यांत स्वप्नं मात्र छांगु लेकवरुन वाहणार्याल थंडगार वार्‍याची असतात... पिल्लांसाठी शोधुन शोधुन खाणं आणणार्‍या ग्रीन बी-इटरची असतात... आणि थंडीच्या रात्री वांगणीला पाहिलेल्या तार्‍यांचीही असतात...

पुर्वप्रसिद्धी : नुक्कड/बुकहंगामा . कॉम

13 June, 2016

अंधार

चार दिवसानंतर कोणी घरात नसेलच या अंदाजाने स्वत:जवळच्या चावीने दार उघडलं. त्याला जमेल इतपत घर आवरलेलं तिला अर्धवट अंधारात दिसलं. ‘चला... म्हणजे मुड बरा आहे म्हणायचा.’ बॅगा ठेवत आतल्या खोलीत आली आणि लाईट लावणार त्याआधी तिथेच खिळुन राहिली... गुडघ्यात डोकं खुपसुन हमसाहमशी तो रडत होता. धसकुन जवळ जात शक्य तितक्या शांतपणे विचारलं, ‘काय झालं’ तिच्या अनपेक्षित चाहुलीने तो दचकला,

गुदमरल्या आवाजात म्हणाला, ‘तु लौकर कशी? मला वाटलं, जेवुनच येशील’.

‘तुला हे असं एकदम रडायला काय झालं पण?’
‘ते असंच...  ...’
‘... अरे पण मी काय परगावी गेले होते का?’


नजर टाळीत तो कुशीत शिरला, ‘हो, पण तरीही...’

आधी सुट्ट्या कमी त्यात प्रोजेक्ट्स, शुभकार्यं, आजारपणं यात वेळ मिळाला नाही. लग्नानंतर दोन वर्षांनी पहिल्यांदा इतकं राहिलो. माहेरच्या घरी पुन्हा जायचं तर... पुढे काय या विचारानेच ती हैराण झाली.